Categorie archieven: Zorg

Geplaatst op door

Garanties op interoperabiliteit in het Gezondheidsinformatiestelsel: waarom nu handelen cruciaal is

Tijdens het ICT & Health World Conference 2025 presenteerden Pieter van Gemeren en ik onze visie op interoperabiliteit binnen het Nederlandse en Europese gezondheidsinformatiestelsel. De centrale boodschap: interoperabiliteit is geen luxe, maar een absolute voorwaarde voor toekomstbestendige zorg.

De noodzaak van grootschalige interoperabiliteit

De zorg verandert snel. Samenwerking tussen zorgverleners, organisaties en systemen wordt steeds intensiever — nationaal én Europees. Waar systemen vroeger geïsoleerd waren, vraagt de huidige praktijk om open, veilige en gestandaardiseerde gegevensuitwisseling. De Europese ontwikkelingen, zoals de EHDS, maken deze urgentie alleen maar groter.

De uitdaging: versnippering en afhankelijkheden

Nederland kent een rijk landschap aan standaarden, infrastructuren en afsprakenstelsels (zoals AORTA, Twiin, MedMij en Nuts). Maar deze sluiten niet vanzelf op elkaar aan. Zonder duidelijke kaders en knooppunten aan de grenzen riskeren we dat Nederland de aansluiting op Europese interoperabiliteit mist.

Interoperabiliteit raakt alle lagen van het zorg-IT‑ecosysteem: van wetgeving en beveiliging tot processen, informatie en infrastructuur. Alleen afspraken op alle lagen samen vormen een werkend geheel.

Top‑down én bottom‑up: twee perspectieven die elkaar nodig hebben

In de praktijk kijken partijen vaak vanuit hun eigen dominante laag: beveiliging, proces, informatie of techniek. Dat leidt tot verschillende prioriteiten en soms tot frictie. De kunst is om balans te vinden tussen:

  • Top‑down sturing (wetgeving, governance, kaders)
  • Bottom‑up realiteit (techniek, applicaties, informatie)

Interoperabiliteit wordt bereikt als alle lagen goed op elkaar aansluiten. Zie hiervoor bijgaand figuur.

Die balans is essentieel om innovatie mogelijk te maken zonder veiligheid of betrouwbaarheid te verliezen.

Afsprakenstelsels als fundament

Informatiestandaarden alleen zijn niet genoeg. Pas wanneer afspraken worden vastgelegd in een afsprakenstelsel — inclusief governance, beheer, beveiliging en procesafspraken — ontstaat echte interoperabiliteit.

Twiin en AORTA spelen hierin een sleutelrol. Samen vormen ze een basis voor het Landelijk Vertrouwensstelsel (LVS) en het Landelijk Dekkend Netwerk (LDN). Binnen AORTA zorgen de GBZ‑eisen (Goed Beheerd Zorgsysteem) al meer dan tien jaar voor bewezen continuïteit en betrouwbaarheid. Het uitbreiden van dit beheer naar andere uitwisselsystemen is logisch én wenselijk.

Naar een landelijk vertrouwensstelsel

Het LVS brengt de vertrouwensafspraken van verschillende infrastructuren samen. Door verschillen te analyseren, overlap te identificeren en kaders te harmoniseren ontstaat een fundament waarop het Gezondheidsinformatiestelsel (GiS) kan bouwen. Dit is cruciaal voor zowel nationale als grensoverschrijdende uitwisseling.

Hybride besturing: wendbaarheid én stabiliteit

Grootschalige uitwisseling vraagt om stabiliteit (modus 1), kleinschalige innovatie om wendbaarheid (modus 2). Een hybride vorm van IT‑governance is nodig om beide te faciliteren. Denk aan:

  • Modus 1: betrouwbaarheid, standaardisatie, continuïteit
  • Modus 2: innovatie, snelheid, experimenteren

Zorgorganisaties moeten beide vormen van besturing en IT-governance beheersen om data‑gedreven zorg te realiseren en ook in te kunnen blijven spelen op vernieuwing.

De weg vooruit

De Nationale Visie en Strategie (NVS) schetst een route van doen (2023–2026) naar denken (2027–2030) en uiteindelijk dromen (2031–2035): een volledig geïntegreerd, landelijk dekkend netwerk dat primair en secundair gebruik van data verbindt.

Conclusie

Interoperabiliteit is mensenwerk. Het vraagt om samenwerking, standaardisatie en gedeelde verantwoordelijkheid. De fundamenten voor een Europese zorginfrastructuur moeten we vandaag leggen — niet morgen.

zie bijgaande presentatie voor verdere details:

VZVZ Garanties op interoperabiliteit in het GiS-3Downloaden
Geplaatst op door

Samenvatting van podcast interview over digitaal leiderschap in de zorg

Samenvatting van de Podcast “Licht bij Donker” met Frank Willems door Chat GPT uit de podcast gehaald.

In deze aflevering van de podcast *Licht bij Donker* interviewt Mathilde Donker van Licht bij Donker Frank Willems, manager ontwerp, architectuur en data-analyse bij VZVZ. Ze bespreken thema’s zoals digitaal leiderschap, verandermanagement en het belang van een goede organisatie-diagnose en strategie. Frank Willems deelt inzichten vanuit zijn 25 jaar ervaring als organisatieadviseur en zijn huidige rol in de zorgsector.

Belangrijke onderwerpen:

1. Verbinding en Leiderschap:
– Frank Willems benadrukt het belang van persoonlijke verbinding, zoals één-op-één gesprekken en wandelingen om teamleden beter te leren kennen
– Leiderschap draait om vertrouwen geven, duidelijke kaders stellen en samenwerking stimuleren.

2. Veranderstrategie:
– Een goede diagnose is essentieel om te begrijpen wat wel en niet werkt binnen een organisatie
– Frank Willems pleit voor een situationele veranderaanpak waarin verschillende stijlen worden gecombineerd en afgestemd op de behoeften van individuen.

3. Innovatie en Hackathons:
– Frank Willems deelt hoe VZVZ hackathons gebruikt om samenwerking te bevorderen, innovatieve oplossingen te vinden en teams samen te brengen
– Hij benadrukt het belang van experimenteren in een veilige omgeving voordat nieuwe ideeën in de praktijk worden gebracht.

4. Leren en Ontwikkelen:
– VZVZ implementeert verschillende leermethoden, zoals e-learning, klassikale trainingen en praktijkexperimenten, om medewerkers te helpen met nieuwe technologieën zoals de FIRE-standaard
– Frank Willems legt uit hoe leren wordt geïntegreerd in dagelijkse werkzaamheden en hoe teams worden ondersteund om nieuwe processen en tools te omarmen.

5. Samenwerking en Communicatie:
– Leiderschap omvat het faciliteren van samenwerking tussen teams met verschillende doelen en werkwijzen
– Regelmatige communicatie en transparantie, zoals wekelijkse updates, zorgen voor betrokkenheid en duidelijkheid in verandertrajecten.

6. Faciliterend Leiderschap:
– Frank Willems beschrijft hoe vertrouwen, luisteren naar medewerkers en een veilige omgeving creëren cruciaal zijn voor effectief leiderschap
Hij legt uit hoe leiders een balans moeten vinden tussen structuur en flexibiliteit om innovatie en stabiliteit te waarborgen.

Frank Willems sluit af met het belang van experimenteren en het zoeken naar praktische oplossingen in samenwerking met stakeholders, zoals het ondersteunen van GGZ-instellingen met design thinking sessies. De aflevering biedt praktische inzichten in leiderschap, verandermanagement en samenwerking binnen een snel veranderende omgeving.

Geplaatst op door

Podcast over leiderschap in de digitale wereld

Ik ben in een podcast geïnterviewd door Licht bij Donker over leiderschap in onze digitale wereld en deze staat online. Je kan de podcast luisteren via Apple Podcast: https://podcasts.apple.com/nl/podcast/de-licht-bij-donker-podcast/id1671022716?i=1000658575204 of via Spotify: https://spotify.link/EUDTdFx7kKb

Samenvatting: Zet in op leren en samenwerken en boost verandering.
Het hoge tempo van verandering in deze digitale wereld vraagt dat we continu leren. Niet alleen als individu maar ook als organisatie en als netwerk van organisaties. Dit vraagt om situationeel leiderschap.
In deze aflevering spreekt Frank Willems over zijn ervaringen met situationeel leiderschap in dit digitale tijdperk. We hebben het over het belang van verbinding maken, kaders stellen, leren in netwerken, het samengaan van de run en de change en het iedere keer weer teruggaan naar je eigen doel. Heel veel luisterplezier!

Geplaatst op door

DIGITALISERING IN DE ZORG VIA VIJF DOORBRAKEN EN EEN VERANDERAANPAK

Een whitepaper over digitale strategie in de zorg

Onlangs heb ik een online lezing gegeven en kreeg daar erg leuke reacties op. En een aantal verzoeken of ik de inhoud van de lezing ook in een whitepaper kan publiceren. Dat heb ik gedaan via LinkedIn en in de deze blog tref je de pdf aan. Veel leesplezier.

Transformeren naar digitale zorg blijkt in veel zorgorganisaties een moeilijker opgave dan vooraf was ingeschat. Waar ligt dat aan en vooral hoe kan dat worden voorkomen?

Digitalisering is de verandering van informatie, communicatie en diensten naar een digitale vorm. Digitalisering heeft zowel betrekking op de informatie zelf, op de bijbehorende procedures, op de processen en de vaardigheden, dienstverlening, houding en gedrag van zorgverleners én patiënten. Digitalisering gaat dus veel verder dan technologie, digitalisering gaat ook over het effect die de verandering heeft op ons als mensen, onze organisaties en werkprocessen, en onze samenleving.